MË SHPEJT, MË AFËR Përgjigje

Flash_ReiLexoja këto ditë një ese për rolin e ripërtërirë të shpejtësisë sot, në transport dhe në komunikim, dhe në përgjithësi në kontekstin e bashkëkohësisë (Speed Kills).

Tema në vetvete nuk është e re; pa i trazuar futuristët dhe optimistët e teknologjisë, po kujtoj veç një libërth të Paul Virilio-s botuar fillimisht në Francë në 1977 (Speed and Politics) dhe, nga një këndvështrim tjetër, një ese më të vonshme dhe të mirënjohur të Italo Calvinos (“Rapidità”), të përfshirë në të ashtuquajturat “leksione amerikane” të këtij autori.

More…

NATA E SHOQËRIVE TË DËMTUARA Përgjigje

nga Artan Sadiku

Nën grimasat hipnotike të europianizimit zyrtar, një luftë po mban akoma peng historinë. Lufta që nacionalizmi ua bën shoqërive tona nuk është vetëm mesjetare, ajo është totale. Nacionalizmi mbyll çdo por për emancipim kolektiv dhe hedh individin në katarsisin e imagjinatave për gjërat e mëdha fantazmike. Ai mbetet sërish i vogël, kolektiviteti tërhiqet, koha ngel pa asnjë kuptim.

More…

KY PIS 4

Pis është një nga ata turqizma të shqipes bisedore që fjalorët e trajtojnë si mbiemër, me kuptimin “i papastër, i ndotur, i ndyrë” edhe pse për nga mënyra si sillet kjo fjalë në fjali, mund të supozojmë se nuk është “asimiluar” si duhet nga sintaksa e shqipes; dhe se po jep ndihmesën e vet për kristalizimin e një modeli semantik-gramatikor alternativ të foljes në gjuhën tonë.

More…

GURËT E HISTORISË 3

Për më se dyzet vjet regjimi totalitar ndërtoi e sidomos shkatërroi shumë në Tiranë, për t’ia imponuar kryeqytetit shqiptar ideologjinë e vet edhe në arkitekturë e në urbanistikë. Megjithatë, Tiranën sot e kësaj dite gjithnjë këmbëngulim ta identifikojmë me kompleksin arkitektonik të qendrës së ministrive, Bulevardit të Madh dhe rektoratit-stadiumit (sheshit “Nënë Tereza”), të konceptuar dhe të realizuar sipas një estetike neoklasike me ngjyrime fashiste e gjithsesi joshqiptare.

More…

HIDE E CARACA 2

Shqiptarët që jetojnë jashtë shtetit, si të gjithë emigrantët, kanë problemin e mallit për njerëzit e vendin. Kur kthehen në vend, në mënyrë pothuajse të pavetëdijshme, mendja e tyre rrëmon në memorie në kërkim të kujtimeve të së kaluarës, si për të gjetur një rend apo ekuilibër brenda vetes, ose thjesht për t’i rijetuar. Edhe detaji ose objekti më i vogël mund të shkaktojë shpërthime kujtimesh të bukura ose të trishtuara. More…

DASHURI QË S’NDRYSHKEN 12

nga Miliçi

- Je shqiptar, apo jo?

E pashë veten me duar përpjetë. Një i panjohur, fytyrë si pak të tjera në atë det fytyrash, dinte edhe atë që pasaporta ime e huaj s’e rrëfente. Shtrëngova dhëmbët për t’i thënë pa fjalë të mos më qasej më.

More…

EMRA DHE EMRA Përgjigje

Gjatë një diskutimi për terminologjinë e një aplikacioni të telefonisë celulare, një prej menaxherëve të projektit vuri në dukje se njëri prej vargjeve të ndërfaqes së përdoruesit (Fwd calls to device) duhej dhënë me një emër në gjuhën pritëse, meqë nuk ishte fjala thjesht për komandë, por për emrin e një funksioni specifik.

More…

HYJNIA GOOGLE 1

Këto ditë, sajti im i preferuar Amazon.com filloi të më sugjerojë albume të Céline Dion. Meqë sugjerime të tilla mbështeten zakonisht në kërkimet e mëparshme të përdoruesit, u habita pak, meqë s’më kish shkuar shumë mendja për këtë Céline, kohët e fundit. Pastaj papritur u ndriçova: fajin e kish pasur një interesim imi, para pak kohësh, për romanin Voyage au bout de la nuit, të Louis-Ferdinand Céline.

More…

FAIL BETTER 5

Një film që pashë këto ditë – Edge of Tomorrow (Live, Die, Repeat), me regji të Doug Liman-it – më risolli në mendje temën, tashmë të diskutuar në blog, për marrëdhëniet rreth narratologjisë dhe fantashkencës të udhëtimit në kohë (time travel).

More…

NJËKOHËSI E SHTIRUR 5

Gilman Bakalli po boton, në MAPO, një cikël shkrimesh me vëzhgime dhe analiza, për dukuri negative, inflacionare në ligjërimin e mediave.

Është temë që më ka interesuar prej kohësh dhe që e gjej të trajtuar nga këndvështrimi i duhur.

Sot i kish ardhur radha një fjale shpesh parazitare, ndajfoljes ndërkohë, e cila sipas Bakallit po përdoret si makinë e rastit për një time travel mediatik.

More…

TREGU I DIJES 1

Qeveria Rama ka shpallur së fundmi kuotat dhe tarifat dhe për ciklin e dytë të studimeve (programet master) për vitin akademik 2014-15. Si edhe për ciklin e parë të studimeve, të cilat u shpallën në gusht, qeveria ka ulur ndjeshëm numrin e programeve, kuotat e studimeve dhe ka rritur tarifat. Por cilat janë disa prej efekteve që do të kenë këto ndryshime që distancohen dukshëm nga politikat e rritjes se kuotave së qeverisë Berisha?

More…

TË GËRMOSH FILMIN 3

Gati 100 vjet më parë, Cecil B. DeMille drejtoi një nga filmat colossal të kinemasë amerikane pa zë: The Ten Commandments (“Dhjetë porositë”) i mbështetur në disa motive nga Bibla.

Dunat e Guadalupe-Nipomo, në kontenë e Santa Barbara-s në Kaliforni, u zgjodhën si vendi ku do të xhiroheshin skenat e jashtme të filmit, për shkak edhe se ngjanin me shkretëtirën në Egjiptin biblik.

More…

TY TË PUTH E TË DUA… FORT 18

Të puth ty – i shkruante im shoq (që e flet shqipen si i huaj) në fb një mikeshës sime para ca kohësh. Unë dhe mikja ime u gajasëm, pastaj nisëm t’ia shpjegonim duke bërë të gjithë edhe pak shaka, se duhet të ishte më i kujdesshëm me kundrinorët e zhdrejtë, me trajta të shkurtra e me të plota, të bashkuara e të thjeshta, se trajtat janë tërë aludime me spec e të bëjnë gjëmën kur s’e ke mendjen, pa pastaj të bëjnë edhe gaz të botës.

More…

SA I PËRGJUAR JE? 2

pergjuesPas hetimit të Parlamentit shqiptar për përgjimet telefonike të politikanëve më të rëndësishëm në vend, tashmë diskutimet i kanë kaluar kufijtë e politikës. Si gjithnjë, në kësi rastesh, ithtarët e teorive konspirative janë të parët që hidhen me kokë në ujërat e internetit. More…

TEORIA IME 8

[Ose fati i ideve në epokën e komentit anonim.]

Einstein_patentofficenga Albert Einstein

Ligjet e fizikës janë invariante (d.m.th. identike) në të gjitha sistemet inerciale (sistemet e referimit jo-përshpejtuese) dhe shpejtësia e dritës në vakuum është e njëjtë për të gjithë vrojtuesit, pavarësisht nga lëvizja e burimit të dritës.

More…

DOKTORIME TË VJELURA 7

Para disa javësh një shkrim i Hysamedin Feraj në gazetën Panorama (9 shtator, 2014) kritikonte dekanin e Fakultetit të Shkencave Sociale të Universitetit të Tiranës për nepotizëm, mungesë profesionalizmi, instrumentalizim të postit drejtues për përfitime personale etj. Por Feraj nuk ndalej të analizonte performancën akademike të Fakultetit të Shkencave Sociale, si p.sh. numrin e botimeve, konferencave, të doktoratave, nivelin e  personelit me tituj të lartë akademik etj.

More…

SHQIPJA PËR LACAN-IN 5

Ja një fjalë shqipe që meriton vëmendje jo vetëm nga leksikologët, por edhe psikologët: qejf. E ardhur edhe ajo nga turqishte-osmanishtja, ka zënë vend mirë në shqipen bisedore, duke u artikuluar në një numër të madh shprehjesh frazeologjike dhe, veçanërisht, duke zhvilluar kuptime të reja në krahasim me burimin (turq. keyif).

More…

RRUGËTIMI I NJË IDEJE 7

nga Miliçi

Ndërsa në New York, PTF mblidhte mendimet e lexuesve dhe bashkëshkruesve rreth cilësisë së punës kërkimore në Shqipëri, e më tutje, aleancës së dëmshme me doktoraturën dhe inflacionit të titujve, derisa u hodh poshtë çifti doktoraturë-shkencë, në bregun tjetër të Amerikës, fara e një ideje rrugëtonte drejt një nevojtoreje. Më saktë, drejt nevojtoreve të Universitetit të Kalifornisë dhe dhjetë kampuseve që e përbëjnë.

More…

KUSH NUK E MORI 10

Edhe këtë vit, Akademia Suedeze nuk zhgënjeu me çmimin Nobel për letërsi – duke ia dhënë një francezi, Patrick Modiano, të cilin pakkush e kish pritur të fitonte.

Meqë nuk është e hijshme t’i akuzosh anëtarët e Akademisë ose Institucionin vetë për manipulim bastesh, zgjedhje të tilla gjithnjë e bëjnë publikun të mendojë se letërsia është e madhe, ndërsa lexuesi i vogël – ose, siç e thoshte latini, ars longa vita brevis.

More…

TERS 1

Serinë që ia kam kushtuar disa fjalëve abstrakte të shqipes bisedore, kryesisht me prejardhje nga turqishtja osmane, po e vazhdoj me disa shënime të shpejta për fjalën ters, si emër, si mbiemër dhe si ndajfolje.

Në vështrim të parë, ters shënon diçka që sjell fat të keq; për shembull, 13 është numër ters, ose e kam ters kur pengohem te pragu i derës ose s’na u nda ky ters.

More…

LE TA QUAJMË FALTORE Përgjigje

Do të keni dëgjuar, besoj, për banorët e fshatit Malbardhë (disa herë e quajnë edhe Mal i Bardhë), në Laç, të cilët edhe pse shumica të besimit mysliman, financuan restaurimin e një kishe katolike 600-vjeçare në trojet e fshatit.

Për këtë gjest, Ambasada e ShBA-së në Shqipëri i dha komunës së Malbardhës çmimin “Act NOW Champion” për muajin shtator, duke shpërblyer kështu bashkëpunimin ndërfetar.

More…