Fotografia e tij zë gjithë faqen e brendshme të kopertinës së fundit të librit. Ka tipare prej fëmije të rritur, flokë të qethur shkurt, fytyrë të zeshkët, sy që vështrojnë andej kahu, gjysmëbuzëqeshje të brishtë, por të paqtë. Është prehja e një njeriu që i ka parë të gjitha, edhe vdekjen.

Një këmishë vishnje i jep butësinë e kadifes. Mbështetet në një sfond të rastësishëm, në një mur gri të vjetër, që mund të jetë vendpushimi i një filmi. Sepse Abdellah Taïa është regjisor dhe i beson magjisë së figurës që lëviz. Librat i shkruan si mish për të mbushur kockat.

Çdo hollësi ndih për t’iu afruar botës së tij, butë-butë. E bardha e kopertinës, ISBN-ja, sigla e shtëpisë botuese (Isbn Edizioni), ngjitur në ballinë, e zeza e emrit, e titullit në italisht: Do të dal nga kjo botë e prej dashurisë tënde…(Uscirò da questo mondo e dal tuo amore…), tek-tuk ndonjë e kuqe gjaku. E gjelbra e zënë, në brendësi të kopertinës së parë, një djalë i vogël që vrapon zbathur, titulli në origjinal, në frëngjisht: Trishtim arab, (Une mélancolie arabe).

Edhe shiritat anësore të faqeve janë në të kuqe të ndezur, si ngjyra e brekëve, që kish veshur ditën kur donin ta përdhunonin. E kuqe si shtëpia, ku, Aliu, ose Çuaibi siç e përfytyronte të quhej, bashkë me bandën e tij, “cubat”, les mauvais garçons, e kapën një ditë të nxehtë vere, më 7 gusht. Në atdheun e tij afrikan me ngjyrë të kuqe, në një lagje çfarëdo, në Salé të Marokut.

Abdellahu, pas pak, mbush 13 vjeç, janë vitet ‘80. Endet në kërkim të miqve. Atë ditë, kur të tjerët bëjnë gjumin e drekës, kërkon një tjetër Abdellah, pak më të madh se ai, djalin e Si Azizit. Abdellahut tjetër sapo i kanë dalë qimet dhe e fton në ca seanca vetëkënaqësie të ndaluar. Abdellahu tjetër mbyll sytë dhe pëshpërit emra vajzash. Abdellahu ynë, mbyll sytë dhe mendon mikun, trupin e tij, atë trup që “ekziston për ekstazën, që kalon tek ai vetëm nëpërmjet ekstazës”.

S’di se, ca metra më tutje, do t’i mbaronte “cikli i parë i jetës, i fëmijërisë së lakuriqtë”. Atë ditë, i ati i mikut, nuk tregohet “mysliman i mirë”. E fyen, e ndjek nga shtëpia dhe shpie në gojë të ujkut një djalosh, që do tronditet përfundimisht nga ashpërsia e botës, “nën një diell që kurrë nuk e deshi”.

E tërheqin meshkujt dhe e thërrasin zamel, pederast. Ata, “Të fortët. Të mallkuarit. Fytyrëvrarët me vraga”, ata, “….të dobëtit, të vrazhdët, që rruheshin keq e me gëzhdalla, po të butë në thellësi, gjithsesi, pavarësisht çdo gjëje”, që i do sot e kësaj dite e nuk i ka harruar. Ata, që i mbart brenda, kudo që shkon, edhe pse e shohin si mish të bardhë femre.

Vazhdon të endet. Ca adoleshentë të rritur e të zbathur, e shohin, i presin rrugën, e qesëndisin, e prekin ngado, aty poshtë, atje pas, te vrima. E marrin me vete, e fusin në katin e sipërm të pabanuar të një shtëpie, e mbyllin në dhomë, e zhveshin lakuriq dhe e lënë aty, në errësirë. Largohen, kthehen, herë njëri, herë tjetri, herë të gjithë. Ai pret fundin. I vetëm. Minuta të pambarimta në gjysmerrësirë. E zë gjumi mbi një dyshek të ri, mbështjellë me qese, mbi një shtrat bojëqielli, që, në atë burg, i duket, herë si pishinë, herë si qiell. Shtrati i madh është në pritje kurorëzimesh martesash të lumtura. Ashtu predikon feja, ashtu edhe morali e pallavrat e të shumtëve.

Fillimisht hyn Aliu, udhëheqësi i turmës. Nëse do dinte “të lexonte fjalorin e syve”, do kuptonte se viktima s’ishte viktimë, por i joshuri, i mposhturi nga tjetër gjë. Dashuria për një trup të njëjtë si i tiji, për atë dashuri të ndaluar, ishte ndezur, duhej ta merrte vetëm përdore. Në mes të dhomës, Abdellahu, qengji që pritej të therej, që duhet të luante rolin e femrës, shëmbëlltyrës.

Pastaj, ankth, epsh, urrejtje që kthehet në dashuri të mishtë, sërish urrejtje, përleshje, luftë trup më trup, forca për mbijetesë, frikë, revoltë, dhunë e të shumtëve, e turmës, forca mbi të paktët, mbi individin e dobët, njeriun ndryshe. Të gjitha mbi atë dyshek të hedhur kuturu mbi shtratin e një dhome të harruar, në një atdhe çfarëdo, banuar nga burrat.

E vetmja revoltë është protesta për emrin, për seksin, për identitetin, historinë e jetës së tij, për atë përdhunim të panevojshëm, që mund të ishte dashuri e ndërthurje trupash që puqen. Qengji do të donte të rrëfente ca histori të tjera, të buta, të brishta, herë të trishta, por edhe të gëzueshme, që s’njiheshin atyre anëve. Zjarrin. Gjakun. Akullin. Erën. Pështjellimin e një lufte intime, seksuale, që bëhet për jetë a vdekje me burrat, “për nderin e burrave”.

Në fund, turma…Çuaibi ishte sërish në qendër. “I fortë. Mashkull. I pamëshirshëm”. Qengji mbyll sytë, nuhat erën e djersës së turmës, që i shtohet vapës afrikane. Ndjen zgërdhitjen, pështymën, frymëmarrjen e rënduar nga epshi, dalldinë.

E shpëton kënga e hoxhës, që e merr me nge, me atë nge që i duhet të hyjë tek ti, njeriu e të të lidhë me Zotin, me fuqinë e atij që sheh gjithçka, po nuk vepron. Cubat heqin dorë nga flija, për ca çaste. Edhe Çuaibi, ishte “mysliman i mirë”, druhej nga i gjithpushtetshmi, respektonte Muhamedin e “nuk e ngatërronte Zotin me seksin. Të dëlirën me të ndyrën” dhe pret. Edhe qengji dëgjon “këngën e tij (hoxhës) që ishte tronditëse. E llahtarshme. E thjeshtë. E bukur. E prekshme”.

Pastaj, turma zgjohet sërish. Bëhet gati të sulmojë. Kësaj radhe Abdellahun e shpëton një grua, e ëma e kryecubit, që në të vërtetë quhet Ali. Për nënën, ai është biri i madh e burri i vogël, që duhet të shkojë të blejë petulla për zemrën e pasdites. Për qengjin, ai çast ishte kthimi i madh në një botë të vogël.

Pas kësaj ngjarjeje, fillon tronditja, pështjellimi, humbja, dëshira për t’u marrosur, për të harruar, zemërimi, revolta, kërkimi i vetvetes, ndërgjegjësimi për “fatin nga hiçi” që e priste: një jetë “normale”, e programuar nga të tjerët, të shumtët. Një rrymë elektrike e rastësishme e përplas në tokë dhe humb ndjenjat.

Atë ditë ai vdes, ose dëshiron të vdesë. E shpëtojnë lotët e atit të tij të butë, pasioni për kinemanë, nevoja për të shkruar historinë e tij, lindja e ndërgjegjes për të gjetur vendin mes të paktëve.

Ngjallet për të treguar një tjetër dashuri, prej burri të madh, prej të rrituri. Jeton në Paris tashmë, në qytetin “e ftohtë”, pa diell e pa “tungjatjeta”, që e ka futur në pëqi prej vitesh.

Kësaj radhe quhet Zhavier dhe e mbart nga Marakeshi, ku po xhironte një film. Është një jehonë e shurdhët, marrëzi e maskuar si cinizëm mendjelehtë, shtrëngim nga ankthet e dritëhijet e “diktaturës së dashurisë“. Ai është fotograf, neurotik, parizian, spanjoll në deje, i shkurtër, i qethur deri në rrëzë, bukuri e ashpër, sensual, i heshtur, i ha cigaret jo i pi, vret me vështrim, lë pa frymë. Pra, është një pështjellues, nga ata të rrezikshmit fare, që të marrosin përjetë, edhe sikur të jesh prej llaçi e tullash.

“Kisha nevojë të doja e të më donin, kur Zhavieri u shfaq në jetën time, në atdheun tim, në një tokë përherë të kuqe.

Nuk ishte faji i tij.

E kam falur”.

Në Paris binte shi, sërish një via crucis mes jetës dhe vdekjes. Fati i një njeriu që ndihet shumëfish i huaj: në vendin e tij të kuq, në këtë vend të largët e “të zbrazët, pavarësisht gjashtë milionë banorëve të tij”, “një maroken mes francezëve”, i huaj në këtë botë të madhe që s’kishte vend për hijen e tij.

Avion në ikje, avion në kthim, ngutja për të mposhtur “xhindin” e Zhavierit. “Zhavieri ishte brenda trupit tim, poshtë lëkurës, më kishte zënë vendin. Nuk e dija ç’donte më prej meje. Nuk dija ç’doja prej tij”.

Ikje dhe arrati për të gjetur të ngjashmin ngado, te gruaja e avionit për në Kairo, që ka hedhur parfumin prej erëzash orientale, si kujtimi i së ëmës. Gratë e fëmijërisë që vinin re mungesën e tij në këtë botë, “harresën” e mishit në atë shtat të ligsht e të brishtë, që herë pas here thërriste vdekjen, si për t’u çlodhur. Figura njerëzish të tjerë, personazhe që hyjnë e dalin në jetë si nëpër filma. Heba e zbuluar dhe e emancipuar, e bukur si një yll kinemaje, në Egjiptin e vjetër, “që sa vinte e i mbulonte edhe më shumë gratë”. I ziu Karabino, emigrant i ardhur nga Darfuri, që vishej me kostum blu e që “nuk ishte shuar”, pavarësisht peripecive në një tokë të huaj. Urat që lidhen nga një përqafim, kënga e dikurshme si nostalgji, një palë këpucë jeshile, që kthehen në simbol mikpritjeje.

Reflektime për një botë të vjetër, që sa vjen dhe e ndjen jashtë tij, me tekat dhe mungesën e një poezie që po zhduket, përmbysja e miteve, rendja pas asaj pafajësie të humbur. Përkatësia që s’ka nevojë për çengela, Zoti që vdes, besimi që humb, bota arabe që kishte rënë para tij, bashkë me të. Asgjë s’do ishte si më parë. As i vëllai, Mustafa, që shtirej me Zotin, për Zotin, me botën, për botën, me dashurinë e së ëmës, për të ëmën, gruan që lutej për të, për të gjithë, gruaja që lahej një herë në javë. As Latefa, e motra, që kishte shejtanin në trup e rrokullisej si e tërbuar përdhe, duke nxjerrë pjesët intime. As ajo këngë dervishi, e cila mbërthen e rrotullon deri në marramendje, si marrëzia e pesë rreshtave, mbushur vetëm me mbiemra, që autori i vë në radhë kasten. Përpëlitet të përshkruajë çastin e marrëzisë që përthith, si dalldia e fesë së ndërruar, si nëma për kujtimin e Zhavierit.

Rënia. Ana Yahudiya, hebreja e para që shihte e që i shpëton jetën në rrugët e Kairos. Ndryshe nga ç’feja e propaganda fryjnë, “armiku”, paskësh qenë si ai e si të tjerët, asnjë ndryshim; rënia e një miti. Rilindje për të kënduar dashurinë e ndaluar të një mashkulli për një tjetër mashkull.

Pastaj vjen kujtimi i Slimanit, dashuria e jetës që s’harrohet e kërkohet në mijëra copëza dashurish të tjera. Algjerian me “lëkurë të bardhë”, burrë i një gruaje, baba i katër fëmijëve, skulptor, poet në shpirt, i çmendur, i lirë, i egër, arab. “Sytë e Slimanit janë të zinj…Nuk dua t’i has, as t’i josh. E kam bërë tashmë. Dua vetëm të hyj tek ta, t’i dashuroj, të shoh veten nëpërmjet tyre”. Nevoja për ta gdhendur ndër libra, atë (objektin e dashurisë) e pasionin e tyre, një dashuri të sëmurë që tërheq, shtyn, të bën keq, të merr frymën, të copëton, të vret. Një dashuri që të rrëmben e të ngatërron, edhe pse flet në gjuhën e mëmës, çmenduri që të robton e të heq lirinë e mendimit, fjalës. Një kafaz, ku njeriu çnderohet mendërisht.

Fletë të shkëputura nga ditari-dëshmi i një dashurie të përjetuar si marrëzi, xhelozi, si kufiri i fundit midis jetës dhe vdekjes. Kalvari i kulturave të njëjta që s’rriten në të njëjtin drejtim, i të ndryshmit brenda llojit. Hije që kthehen nga e kaluara, nënndërgjegjja që ngre krye, mektub (fati) dashuror i përjetshëm. “E shoh tek hyn në shtëpi. Përqendrohem tek ajo shëmbëlltyrë: mbërritja e tij, ai që shfaqet….Dhe jam gjithmonë unë që i hidhem i pari në qafë. Unë i vogël. Ai i madh. Unë i vogël e ai i madh si Çuaibi, që kishte tentuar të më përdhunonte, nga fundi i fëmijërisë time”.

Në fund vjen ndarja, në emër të jetës, lirisë, të së vërtetës. Për atë dashuri, që do të jetonte gjithmonë në thellësi të tij, pavarësisht çdo gjëje, sepse s’kishte të bënte me asnjë e me asgjë, veç me gjithësinë, përjetësinë. E keqja kishte ndodhur: nuk kishte të kaluar, as të ardhme. Duhet të vritej ajo “dashuri e vërtetë, ajo dashuri e pastër, dashuri gjithëpërfshirëse”, që po shkelte cakun, po rritej në emër të pushtetit, të kontrollit të trupit e të shpirtit të tjetrit, po kthehej përfundimisht në pikëllim.

Dhe zgjimi, një letër lamtumire, një fund që Slimani e kish vulosur me karakterin dhe marrinë e tij. “Nuk jam më i tëri i imi. Do jem zaptuar prej teje, përgjithmonë. Ti e di. E ke ditur para meje….Ti brenda meje…I ndërgjegjshëm. I munguar. Ditë pas dite. Vit pas viti”.

Stili i Abdellahut është esencial. Një fjalë është një fjali, një pikë është një fjalë. Dhe shkruan kështu. Siç po shkruaj unë tani. Jetë. Butësi. Forcë. Vdekje. Qetësi. Humbje. Seks. Dhembje. Jetë. Për dashurinë e çmendur. Me të Vërtetë.

Ky libër është shkruar si një akt i dhunshëm dashurie. Pa asnjë përkëdhelje, i shpejtë, me forcë, dhembje jo kënaqësi, shkundje jo përhumbje, penetrim jo mbushje.

Ato pak përshkrime i bëhen natyrës si ngazëllime të kursyera. S’ka ndonjë hije peme a shege në vjeshtë a në pranverë, një lule që lulëzon a që vyshket. Thjesht e ndonjëherë është dielli që zhurit, ose qielli që zymton a të jep ajër e frymëmarrje. Mund të hasësh ndonjë thënie të tillë thatime: “Qielli ishte blu. Dielli i pasdites së vonë, i ngrohtë e mikpritës”. Duket i thatë, po s’është. Është njerëzor e i vërtetë në çdo rresht.

Shkrimtari shkruan për homoseksualët dhe për dashuritë e tij prej homoseksuali. Si të tillë, mund ta fusim në hullitë e asaj letërsie që sot quhet queer, edhe pse, këtë term e të tilla ndasi, duhet t’i pranojmë me dhëmbë shtrënguar, sepse, në kushte ideale, letërsia duhet të jetë një e tëra, kudo dhe kurdoherë. Na duhet teksti e brendia e veprës, jo autori e seksi i tij.

Nuk ka libër të tillë në letërsinë shqipe, mungon. Libër dëshmi e një dashurie, me hapje e me një guxim të tillë, s’është shkruar deri më sot, as si trillim, as si ngjarje reale.

Para se të më hidhet ndokush në fyt e të ma marrë për lajthitje, po them se jam në dijeni të atyre pak veprave, ose më saktë, të atyre pak poezive, a grimcave që i përkasin letërsisë shqipe queer. Përveç këngëve të ashikëve dhe dylberëve, që tashmë janë përthithur nga tradita dhe folklori, janë ca fragmente të brishta letërsie si damarë të një revolte të shtypur, kuptime të shifruara që i nxjerr nga nëndheu i rreshtave, hamendje për dallgë të trazuara të brendshme, një vetvete e çorientuar përballë botës së të shumtëve, turmës, humbje e ca zorrëve, që s’i përkasin më asnjë trupi. Në ka, tek-tuk, ndonjë prozë ashiqare, s’i përket letërsisë shqipe, përderisa është ushqyer dhe rritur në një tjetër vend, në një tjetër gjuhë.

Pse e gjitha kjo?! Sepse censurës së djeshme të një diktature që s’pranonte asnjë lloj “devijimi”, apo “shthurje morale”, i ka zënë vendin autocensura e sotme. Shkrimtarë homoseksualë shqiptarë, ose shkrimtare lesbike ka, ose duhet të ketë, përderisa në Shqipëri homoseksualët dhe lesbiket, (më në fund!!!!), kanë zënë vendin e tyre, “nën një diell që i do” dhe i ngroh.

Por, shoqëria shqiptare ende nuk është aq e emancipuar sa të pranojë haptas realitete “cipëplasura” edhe në letërsi e ja ku zë vend autocensura e shkrimtarëve. Një dashuri homoseksuale, sërish mbetet një tabu, një e fshehtë që ndodh veç brenda katër mureve. Kjo ndodh në jetën e përditshme, edhe pse zërat, në emër të të drejtave të njeriut, janë bërë më të fuqishëm, deri në pjekjen e një ligji, që të paktën tani të mbron jetën.

Letërsia shqipe ka probleme me të vërtetën. Shkrimtarët ruhen nga gjykimi i të tjerëve, nga paragjykimet dhe urrejtja kolektive, në kurriz të letërsisë. Por është detyra e tyre të vazhdojnë të luftojnë për “të vërtetën e qashtër” dhe për “lirinë e shoqërisë”, siç përmend Camus. Edhe pse vazhdojmë të mbetemi të vrazhdë, si në kohën e Sokratit, që dënonim për degjenerim. Si në kohën e Oscar Wild-it, kur dënonim për sodomizëm. E megjithatë, ai guxoi. Shkroi “Baladën e burgut Reading”, apo “De profundis”, si reaksion kundër hipokrizisë së shoqërisë. Janë perla, edhe pse jeta e tij mori të tatëpjetën. Ndërsa, Virginia Woolf, në “lajthitje” e sipër, gdhendi një Orlando e na e la në derë për të na treguar se koha sfidohet nga të guximshmit dhe mendjendriturit. Ashtu siç luftoi Pasolini, pavarësisht se shoqëria italiane e pesëdhjetë vjetëve më parë, ende nuk ishte pjekur, edhe për një talent të padiskutueshëm si ai.

Tema të caktuara e delikate mbeten sërish tabu, bota nuk emërtohet me emrat e duhur, mbetemi të vagullt. Kemi trashëguar një krizë identiteti, si liria e munguar dhe përpëlitja e individit. Shkrimtarët shkruajnë me hamendje për tema të caktuara, që me gjasë nuk ndodhin, ose, me gjasë, i përkasin një kohë të shkuar hipotetike. Pluskojnë në ujëra të njohura e përpiqen të bëjnë eksperimente narrative vetëm me stilin, me letërsinë në vetvete. Nuk prekin dukuri të vërteta, nuk futen në jetën reale të një burri, gruaje, fëmije, heteroje, gay, lesbikeje, kumarxhiu, skafisti, trafikanti, politikani që burgun e ka (ose jo), hak. Mendja e tyre s’i rrok këto realitete, ose i shmang. Dhe, nëse ka vepra me embrione të tilla, ende nuk janë bërë art mbi artet, të përbotshme.

Shumë-shumë, në letërsinë tonë, përshkruhen ca skena të përfytyruara dhe “guxohet” vetëm për ca çaste erotike. Po erotizmi s’është plagë shoqërore, as liri. Plagët shoqërore janë më të thella, është jeta e ndrydhur e njerëzve që s’janë si ty, por që duan të jetojnë e të dashurojnë si ti. Një dashuri me të njëjtat emocione, me të njëjtat drama, por që s’munden ta jetojnë lirshëm e ta shpallin me zë të lartë se e paguajnë me jetë, u ikën cipa.

Plagë shoqërore, për shembull, është prostitucioni. Vuajtjet e vajzave dhe grave të keqtrajtuara, të përdhunuara, të hedhura si prostituta rrugëve të botës, rrugëve tona, sot e kësaj dite, hamendësohen, letrarizohen. Por, për fatin tonë të keq, prostitutat shqiptare ende i kanë shenjat e cigareve të shuara në trup, nga ca cuba që dhunojnë, si Çuaibi i tregimit tonë. Ato janë dëshmi, nuk duhet të jenë vetëm personazhe të shpikur. Askush nuk i shkruan. Dhe nuk është vetëm çështje talenti.

Ky libër, ka vetëm një të ngjashëm për nga forca e fjalës, në letërsinë shqipe: Tat Tanushin e Bubutimës, të Mitrush Kutelit. Në “E madhe është gjëma e mëkatit” (Botimet “Kuteli ‘04”, Tiranë 2011), shkohet përtej çdo mësim feje a morali, preket jeta si gjithësi.

Tat Tanushi është një prift ortodoks ilir, i zbutur, i kënduar, por në karakter ka mbetur i fortë, i egër, i papërkulur, si fisi që përfaqëson.

E mposht vetëm një forcë: dashuria për Kalien, të shoqen. Me atë “dashurohet egërsisht”, “sepse e fortë si vdekja është dashurija”. “Një re udhëtare i erri ballën Kalisë. Po atëhere buzët e tyre u takuan dhe reja u tret. Dhe kurmi i saj kish mbledhur gjithë erërat e dheut, të barit e drurëve të Judhesë. Dhe buza e tij kish zjarrin e gjakut të Ilirisë” (f.21).

Vetëm fjala e Kutelit, që është ushqyer nëpër legjenda a përralla, mund të përshkruajë një dashuri të tillë kaq mishtore mes një burri dhe një gruaje. “Të dy sisët e tua si dy zogj binjak të qazelës” (f.24).

Kalia vdes, ai qan sa kumbon gjithë kisha dhe për herë të parë dyshon në Zot. Befas, kisha u ça më dysh, “kjo ishte dhembja”… dhe “jeta ish vuajtje” . Ra në mëkat: u ngërdhesh me Zotin, adhuroi drurin e gdhendur si fytyra e të dashurës, ndjeu epsh për mish, trupi i tij që kërkonte trupin e një tjetër gruaje.

“Asohere shtëpija e Tat Tanushit u mbush si me erë lulesh që turbullojnë gjakun.

Dhe bota u shemb me zhurmë të madhe. Dhe ranë gjithë faltoret. Dhe ranë gjithë kryqet.

Sepse Tat Tanushi i Bubutimës, enoria e Apollonisë, kreu mëkatin e math të mishit, brenda në shtëpin e tij, përpara korave dhe të gëdhendurave me fytyrën e Kalijes” (f. 36-37).

Gjëma e mëkatit, ka një çmim të lartë: vuajtjen në përjetësi. Dhe se si e përshkruan Mitrushi, shkallë-shkallë, rënien, pastaj ngritjen, pavdekësinë, pastaj faljen dhe vdekjen e dëshiruar, është art më vete.

Poetët dhe shkrimtarët na e gjejnë fundin. E s’dihet se pse, ata më të mirët, i përfytyrojmë të verbër, a të shurdhët. Si poeti arab, poezinë e të cilit, Slimani ia nisi Abdellahut si gur ndarës.

E quajnë Bashar Ibn Burd. Ka shkruar një poezi të titulluar “Lojëra mizore”, që mbijeton sot e kësaj dite e duhet bërë himni i të gjithë “të mbijetuarve”, nga këto punët e zemrës së vrerosur.

Abdellahu lexon:

“Do të dal, pra, nga kjo botë,

e prej dashurisë tënde

gjithmonë i gjallë…”

…dhe kupton. Të dy janë të lirë.

 

(c) 2025 Romelda Bozhani. Të gjitha të drejtat janë të autores. Imazhi në kopertinë është realizuar me Gemini.