ËNDRRA PËR T’U TREGUAR

Kujtohem, disi papritur, se paskam pasur një telefon tjetër, të vjetër, me ekranin ende bardhezi, me një listë kontaktesh të tjera, të cilët mund të më kenë thirrur gjatë kohës që unë kisha harruar. E paskam pasur në xhepin e xhaketës prej muajsh, dhe nuk e paskam ditur; edhe ngaqë këtë xhaketë nuk është se e kam veshur shpesh. E megjithatë, një merak më mbetet, sepse nuk bëhet fjalë vetëm për ata që mund të më kenë telefonuar, ose të tjerë që mund t’u kisha telefonuar unë dhe të tjerë akoma, për të cilët gjasa e një thirrjeje ashtu kot ka mbetur pezull në eter, e baraslarguar prej nesh; por për një tog mundësish të shkuara dëm, për një jetë paralele por të pagjasë, të cilën e kam lënë mënjanë jo me dëshirë, por thjesht nga harresa. Si të thuash, më ka lënë ajo mënjanë.

*

Në këtë ëndërr, unë kthehem gjithë ngazëllim te një librari e vogël dhe e preferuara ime, që gjithnjë më premton lexime mahnitëse. Kjo librari nuk është as e mirëmbajtur, as e pastër; librat a furnizuar rishtas shpesh i lëshojnë me arka në mes të dhomës, dhe sakaq turren aty kureshtarët dhe të apasionuarit, për t’i zhvendosur me gisht shpinat e parenditura, për të krahasuar vitet e botimit dhe çmimet e shkruara me laps, për të zgjedhur më të rrallët. Çfarë e dallon librarinë time sekrete nga të tjerat, është se librat që shiten aty janë unikë, nuk i gjen gjëkundi tjetër, tituj që unë as që e dija se ekzistonin, e megjithatë, të përsosur. Libra që duhen lexuar, libra që duheshin lexuar. Unë jam i rregullt këtu, pa çka se gjithnjë në ëndërr.

*

Një klient më ka telefonuar disa herë rresht dhe më ka lënë mesazhe dhe më ka dërguar punë me email, por unë nuk e kam kontrolluar postën, dhe as që e kam vënë re se afatet e dorëzimit të punëve kanë kaluar; e megjithatë, ky klient asnjëherë nuk proteston, por veç më dërgon punë të komplikuara, me shumë referenca dhe imazhe dhe udhëzime disagjuhëshe në PDF, të cilat unë ia kam injoruar rregullisht.

*

I njëjti klient, e ka zakon të m’i dërgojë honorarët te një llogari që mbaj te një bankë e vogël, në një lagje të fjetur të qytetit, buzë lumit; ku blloqet e banimit hijeshohen anash jo me pemë, por me kaçube të qethura bukur, në trajta kubike. Një lagje ku njerëzit lëvizin zakonisht me biçikleta dhe të shohin me inat kur u pret rrugën. Nuk di ç’ka ndodhur me këtë llogari timen, sa para janë mbledhur aty, dhe nëse duhet të shkoj për ta mbyllur ose përkundrazi, për ta mbajtur të hapur. Më duhet të shoh një ëndërr tjetër, ku ajo pjesë e qytetit të rihapet për mua.

*

Jam në Himarë, më saktë në Spile të Himarës, duke u çapitur në një rrugë paralele me plazhin, disi më lart se vija e bregut; një rrugë të pluhurt me trafik të pistë e të dendur e me ndërtesa të vogla anash, me gjithfarë antenash dhe depozitash uji mbi çatitë nën zheg, që nuk më lënë ta shoh detin, që është sidoqoftë aty përtej, siç ma konfirmon drita e pasqyruar. Jam gati për plazh, por ka një mur banesash dhe kopshtijesh që nuk më le të zbres tek uji. Më thonë se duhet të marr autobusin, për të shkuar atje ku dua; ose mund edhe të eci, por kjo do të më marrë nja gjysmë ore. Bëhet fjalë për një plazh tjetër, ku dielli është veçanërisht lëbyrës, ngaqë edhe pasqyrohet vrazhdë prej skafeve qumështore të jahteve të parkuara aty përbri. Unë kam qenë atje, por nuk di nëse do të kthehem dot ndonjëherë.

*

Gjendem në Vjenë, ku kam zbuluar tashmë disa pjesë të qytetit të një bukurie të parrëfyer; dhe tani mezi ç’pres sa t’ua tregoj të tjerëve. Për të shkuar aty, na duhet të kapërcejmë Danubin, te një urë e nxirë prej smogut, që përdoret brutalisht edhe nga makinat; ngaqë muzgu ia ka lënë sakaq vendin natës, në bregun përtej nuk po duket më asgjë veç pirgjeve me drita të ylberta, që mund të jenë pallate, por mund të jenë edhe thjesht pemë madhështore. Unë them: e di rrugën, do t’ju çoj unë atje, edhe pse vetë nuk jam më aq i sigurt, sepse Vjena edhe mund të ketë ndryshuar ndërkohë; dhe në atë lagjen e bukur, por gjithnjë pak të largët për mua, mund edhe të kenë instaluar sakaq dhe shtazërisht një roller-coaster për të tërhequr publikun dhe ta kenë modifikuar atmosferën, në mos pamjen.

*

Ja edhe një amfiteatër, gjithnjë në Vjenë, që nuk përdoret më ose nuk është përdorur kurrë; një zgavër e hatashme, e rrethuar me mure shtufi, gjithë vrima si djathë zviceran ose banesat shkëmbore në Kapadokia ose edhe pjesa e brendshme, prej druri të kalbur rëndshëm, e Koloseut në Romë; vetëm se ky i Vjenës u projektua qëllimisht kështu, i vjetruar, prej arkitektit; që të rrezatonte një atmosferë prej përralle ose ilustrimi që mund t’ia kish bërë Bruegel-i një qyteti të padukshëm të Calvino-s. Te sheshi ka vizitorë të tjerë të ngeshëm si unë që vërtiten si milingonat, dhe që janë megjithatë pjesë e instalacionit. Tani kujtohem që ky amfiteatër gjendet relativisht afër universitetit ku kam shkuar për t’u specializuar, por që ende nuk më ka pranuar.

*

Më ka lënë autobusi në mes të një peizazhi që nuk e njoh; edhe pse nuk e përjashtoj që të ketë një qytet diku afër, të arritshëm para se të erret. Bie shi i imët, i pabezdisshëm, teksa unë i ngjitem një të përpjete të butë, për të parë nëse një strukturë mezi e dukshme në largësi është stacion udhëtarësh, apo thjesht një tabelë qarkullimi e padeshifrueshme, për shkak të mjegullës. Më shqetëson ideja se mund të mos kem aq para me vete, sa të paguaj biletën – por besoj se mund t’ia shpjegoj shoferit hallin që kam. Tani që e mendoj më mirë, mund edhe t’u telefonoj të mive, me telefonin me ekran bardhezi si film të realizmit socialist që shtrëngoj në xhep të xhaketës; do të më përgjigjet im atë (edhe pse i vdekur), i cili do të ma sugjerojë zgjidhjen më të mirë. Në fakt të gjithë po më presin atje ku duhet, teksa unë hiqem zvarrë si kërmilli nën këtë qiell të ulët.

*

Avioni ynë tashmë është ulur në Seattle ose në Vancouver, për shkak të një defekti ose gabimi të pilotit në llogaritje; na thonë se do të duhet kohë, para se të mund të nisemi sërish, dhe se ndërkohë jemi të lirë të vizitojmë qytetin. I cili më ngjan më tepër me një lagje abuzive në periferi të Napolit, ku distanca mes pallateve është aq e ngushtë, sa rrugën poshtë nuk e prek kurrë dielli. Bën ftohtë, sepse jemi afër rrethit polar; dhe unë nuk isha përgatitur për këtë gjeografi, madje as për këtë gjeometri. Avioni është më i bardhë se kurrë, mbledh në vete gjithë ndriçimin boreal, dhe më duket si një traget i ngecur në rërë: ndoshta nuk do të fluturojë dot kurrë më, çfarë e bën edhe më të bukur. Por a mund të jetoj dot unë këtu, i kapur në kontrastin mes dritës verbuese dhe të ftohtit akullnajor?

*

Në këtë ëndërr, unë kujtohem për romanin tim më të mirë, të cilin e kam bërë gati prej kohësh, por që nuk e kam botuar për një arsye triviale – është në magazinën e botuesit, i disiplinuar në paketa të vogla të veshura në uniformë celofani; e kam parasysh kopertinën, sikurse e ndiej në majë të gishtave teksturën e kadifenjtë të kartonit dhe lëmimin e faqeve brenda; dhe në hundë parfumin e zamkës tipografike dhe të intimiteteve të tjera të fjalës së shkruar. Është ky një roman i ndërmjetëm, i paplanifikuar, por prandaj edhe më i dashuri për mua; si një ide që ta dërgon frymëzimi natën në gjumë dhe që duhet kapur para se të shkërmoqet nga mëngjesi. Çfarë gëzimi rrëqethës, e megjithatë, ankthi mbetet se edhe këtë herë nuk do të arrij t’ia jap dot lexuesit në kohë.

*

Paskam filluar cigaren. Midis dy thithjeve, kujtohem se e kam lënë cigaren.

*

Një vajzë është e ulur në krevat me mua, në dhomën time në shtëpinë time në qytetin tim, aq sa gjithçka më është e njohur dhe e natyrshme, dhe unë vetë jam pjesa më e natyrshme e këtij rendi sendesh, si kurrë ndonjëherë në vendin e duhur, njëlloj si piktura të cilën muri e ka pritur prej vitesh; njëlloj si libri të cilin librat e tjerë në raft e kanë pritur prej motesh mezi duke i bërë pak vend; unë vetë jam guri i puzzle-it që i jep zgjidhje gjithçkaje, madje edhe pasionit tim për atë vajzën, që paska qenë me mua që herët, edhe ajo duke pritur; por e gjithë kjo ngrihet mbi një gabim, të madh sa universi, të cilin e ndiej nga poshtë, si të ishte tërmeti që aq doja ta shmang – dhe nuk paskam kohë as të futem për t’u mbrojtur brenda kornizës së derës (të pikturës?), si i mallkuari në pentagramin e vizatuar prej një shtrige të bardhë.

*

Eci në bulevard, duke shkuar në Fakultet, pse sot kam për të dhënë një provim. Tirana është plot joshje dhe grishje dhe mundësi si kurrë më parë, lulet e blirit më sjellin mendjen rrotull, te Shallvaret dhe te Pallatit Agimi ka vajza të sapodala nga dushi që (më) presin me flokë ende të lagura në dhomat e freskëta dhe në stacion, fishkëllima alarmante e konduktorit lajmëron se treni është duke u nisur për në Durrës, madje me ende vende të lira, teksa Dajti po i mban me muhabet pak re të holla si dantella; por unë kam një provim për të dhënë, pa çka se qenkam krejt i papërgatitur, dhe nuk e di ç’mund të ndodhë tjetër, veç katastrofës. Kjo është Tirana ime, por provimi që më kërcënohet mu përtej horizontit nuk po më lë që t’i përkas.

*

Banoj në katin e sipërm të një pallati të lartë dhe teksa futem në korridorin gjithë plehra dhe që kutërbon si gjiriz nga lavanderia në bodrum dhe gjysmë të errët jo ngaqë nuk ka ndriçim, por ngaqë drita nuk ka aq fotone sa ta ndriçojë, shoh atje komshinj të mitë dhe të tjerë njerëz të panjohur, burra qafëtrashë, të parruar, me xhaketa lëkure lope dhe gra brutale me fustane sipër pantallonave dhe shapka sipër çorapeve, që kthehen të gjithë nga unë dhe më shohin edhe ata, a thua se ka ndodhur diçka në apartamentin tim lart; dhe unë shtyp butonin e ashensorit dhe e pres që të vijë, madje e shoh përmes telave mbrojtës të më afrohet, me gjysmë zemre a thua se i ka mbetur qejfi për gjëkafshë dhe me zorrët që i varen neveritshëm teposhtë; por kur vjen ashensori dhe dera hapet vetiu vërej se është plot me gjithfarë gjytyrymësh, të panjohur, të pakëndshëm, të parekomandueshëm, madje të pakënaqur nga kjo vonesë a ndërprerje; prandaj, në momentin e fundit, vendos të mos hipi atje, por “të pres tjetrin” – ja një klishe që më vjen në ndihmë papritur – dhe këtu të gjithë revoltohen edhe më, madje tani edhe ata që prisnin në holl më vështrojnë me përbuzje, si të kisha shkelur normën më elementare të bashkëjetesës. Por kati i sipërm, i apartamentit tim modest, ku ndonjë enë edhe mund të lëngojë e palarë në lavapjatë dhe ndonjë çarçaf të ketë ngrirë si skulpturë baroke e lënë përgjysmë në krevatin tashmë të ftohur, mbetet hë për hë off-limits.

*

Çdo ashensor që mund të marr te ky hotel madhështor ku kam ngecur, edhe ai më i shpejti me aromë jasemini dhe muzikë që tingëllon sikur ka hyrë gabimisht nga ndonjë kat ku ende festohet ëmbël dhe është kapur pastaj peng; çdo ashensor që më qëllon marr, më shkarkon te dera e një ashensori tjetër, teksa krejt ndërtesa komunikon me mua me klike të ëmbla dhe lajmërime femërore për kabinat që vijnë dhe kabinat që ikin: a thua se kam përfunduar në një stacion treni krejt personal, të menduar vetëm për mua, por që nuk më çon gjëkundi, përveçse nga një numër te tjetri.

*

Jam në gjendje të riprodhoj mendërisht, me hollësi të mbinatyrshme, pjesën “So what” nga albumi Kind of Blue i Miles Davis, aq besnikërisht sa të njëjtësohem me të dhe të transportohem, në ndjesi, te një mëngjes i plogët në vitet 1970, kur do të kem qenë i sëmurë, kushedi me ethe, në shtëpi dhe e kam kaluar ditën duke u kotur dhe duke dëgjuar çfarëdo gjë që më përcillte RAI nga radioja “Mimoza”, përfshi këtu edhe një program që ka qenë dhënë në orën 10:30. Në fakt muzika – e një pjese që më pëlqen njëlloj si qindra të tjera, pavarësisht nga një melankoli dërrmuese që s’e shpjegoj dot – është në këtë moment më unë se unë që e rrëfej.

*

Në korridoret e hapësirshme të një spitali madhështor, duke transportuar tim atë, të sëmurë, me një karrige me rrota – nuk ka pothuajse asnjeri, korridoret janë të zgavërta si të një aeroporti në orët e vdekura të pasmesnatës, por unë heq keq për ta hipur dhe zbritur karrigen me rrota nëpër eskalatorët, që venë e vijnë midis kateve, gjithnjë në lëvizje të heshtur gjithnjë të zbrazët, dhe unë kam frikë tani mos im atë po e vuan tashmë shumë këtë zhvendosje pa kuptim, ose më keq akoma, mos ka vdekur ndërkohë dhe vetëm sa hiqet sikur po fle; sepse, në fakt, unë nuk di se ku po e shpie, as e kam të qartë se nga po vijmë; vendi ku jam nuk është tamam spital, por vetëm një hapësirë që e lejon spitalin të funksionojë, njëlloj sistemi ndihmës, zakonisht i padukshëm për publikun, por që mua më kanë lejuar ta përdor, ngaqë po transportoj një të sëmurë rëndë. Në fakt, i gjithë ky vend i ngjan udhëkalimeve dhe korridoreve të zbrazëta të dielave të kamotshme në World Financial Center në NYC, madje unë pothuajse bëhem gati për të ndeshur në ndonjë çift të sapomartuarish indianë ose koreanë, vajza me fustan të bardhë nuseje, që kanë zgjedhur të fotografohen në luksin skenografik, plot harqe të kota, portikë, bimë të pluhurta plastike në vazo pseudo-egjiptiane dhe mermer disangjyrësh. Ndoshta ia ka behur data 11 shtator 2001, dhe unë nuk e paskam marrë vesh; ndoshta fjala turqisht për babanë, “babá”, është e vetmja që mund ta përmbajë dhimbjen pa u shqyer tegelash.

 

2 Komente

  1. Këto copëza ëndrrash i lexova sikur të isha duke parë ndonjë film. Shumë të bukura! Përshkrimi vjen i gjallë e plot ngjyra. Ku i dihet? Ndoshta secila prej tyre mund të bëhet shkak për ngjizjen e disa skenareve ndonjë të ardhmeje jo fort të largët. Më duket që secila ëndërr ka plot gjëra të tjera për të treguar. 🙂

Lini një Përgjigje

error: Vini re: Materiali është i mbrojtur me të drejta autori. Nëse keni nevojë për tekstin, lutemi lidhuni me një administrator të faqes!
Këtë e pëlqejnë %d blogues: