ALZHEIMER

Zoti K. la kapelën e tij republikë mbi komodinën e korridorit dhe u drejtua nga e shoqja duke i thënë: « Mirdita, zonjë ». Ajo nuk ulëriu, siç do të desh. Vetëm u drodh. Vështroi të birin që hyri pas të shoqit, por nuk i pëlqeu që ai i shmangte sytë e saj. E zuri nga mënga e xhaketës dhe e tërhoqi në dhomën pranë.

– Im atë ka zbritur në një botë tjetër, – i tha i biri, duke i vënë shpatullat derës.

– Kjo nuk ndryshon asgjë, – u zmbraps ajo.

– Ndryshon, shumë, mama! Kalova gjithë pasditen me të dhe folëm si dy të huaj. Kam frikë për ty, kam frikë për të. Ai duhet shtruar në spital. Nuk mund të të lë vetëm me të.

– Me mua ai ndihet mirë.

– Jam unë që nuk ndihem mirë kur të lë në një shtëpi me një të huaj. Ne të gjithë jemi të huaj për të!

U dëgjua një trokitje e lehtë dhe zoti K. zgjati kokën me ndrojtje në dhomë. Kërkoi falje që po u ndërpriste bisedën dhe pyeti nëse do të kishin mirësinë t’i tregonin ku mund të ulej. Ndihej pak i lodhur.

Zonja K. e mori nga krahu dhe e drejtoi nga dhoma e ndenjjes.

I biri i tha se do të vinte t’i shihte nga fundi i javës dhe u drejtua nga korridori. Pastaj dera u mbyll.

– Nuk do bësh asgjë pa lejen time, – i tha ajo nga pas, por nuk qe e sigurt se ai e kishte dëgjuar.

Kishte nisur ta urrente të birin. I vinte të dilte në dritare dhe t’i bërtiste nga pas se sa shumë e zemëruar ishte me të.

Ai nuk donte që i ati të vazhdonte të rrinte në shtëpi me të, ndërsa ajo nuk e përfytyronte dot shtëpinë pa praninë e të shoqit. Qoftë edhe ashtu siç ishte. Me sëmundjen e Alzheimerit dhe gjithnjë në kërkim të diçkaje, që as ai vetë nuk e dinte se çfarë ishte. Madje që as nuk e dinte se po kërkonte diçka që nuk e dinte se çfarë ishte.

Arsyet e zemërimit së saj shkonin më thellë. I shoqi kishte çaste kthjelltësie. Rrallë, shumë rrallë, por kishte çaste që kthehej te ajo. Këtë i biri nuk donte ta kuptonte. Mendonte se për të mirën e të dyve ai duhej shtruar në spital. Dhe e gjitha kjo sepse kishte ndodhur që i ati të dilte vetëm nga shtëpia dhe ikte rrugëve. Herën e parë e kishin gjetur duke ecur në një autostradë, në të dalë të qytetit. Herën tjetër duke vështruar vagonët e dekovilit që dilnin nga një minierë qymyrguri, në periferi.

E ndihmoi të heqë xhaketën dhe e ftoi të ulej në divan. Kur u përkul t’i vendoste dy jastëkë të mëdhenj pas kurrizit, ndeshi në sytë e tij të zbrazët, por jo të fikur. E pa një copë herë ashtu dhe deshi t’i lutej që t’i tregonte edhe asaj ku ishte dhe çfarë shihte atje ku ishte, por ai vetëm se i largohej vështrimit të saj, si një djalë i turpshëm. E megjithatë, një ditë ajo e kishte mbërthyer me të dy duar dhe ia kishte ulërirë disa herë në sy pyetjen e saj. : Burri im, ku je, më sheh mua këtu?

I frikësuar sa më nuk bëhej, ai i kishte thënë: Zonjë, ju lutem!

Në muajt e parë të sëmundjes, asaj i dukej se do të shpërthente nga zemërimi që ndjente në shpirt. Do të shpërthente dhe do të ndragte muret me gjakun dhe mishin e saj. Eshtrat do të thyenin xhamat e do të binin në rrugë. Kur nuk e përmbante dot marazin, vraponte në dhomën e gjumit, ngjeshte kokën pas jastëkëve dhe qante deri sa ndjente dhimbje koke.

Pastaj ndihej më pak e zemëruar, më pak e revoltuar, por dëshira që të dinte ku ishte ai nuk i qe zbehur asnjë grimë. Edhe kur fliste, edhe kur mendonte gjësendi tjetër, kur i përgatiste kafenë me qumësht dhe i hekuroste këmishët, gjithnjë ndjente dëshirë të dinte ku ishte ai. Nganjëherë bëhej xheloze. Për asgjë nuk ishte më e sigurtë.

Ai u mbështet te jastëkët që vuri ajo dhe psherëtiu thellë.

– Nuk mundem më, – foli papritur me një shprehje dhimbjeje të thellë në fytyrë.

Asaj iu duk se i bënë veshët. Jo, nuk ishte ky një nga ato çastet e kthjellimit që priste, por kurrë nuk e kishte dëgjuar të fliste ashtu. U ul dhe mbështeti kokën në gjoksin e tij. Si mund t’i thoshte ndryshe se e kuptonte deri në fund të shpirtit?

Ai u turbullua, por nuk foli. Një copë herë e pa me dyshim kokën e saj, por pastaj ngriti dorën dhe e mbështeti mbi të. Ajo mbajti frymën. Pastaj shpresoi se ai do të shkonte edhe më tej e do t’i përkëdhelte flokët. Priti disa çaste. Priti shumë. Kur u bind se ajo dorë nuk do të bënte më asnjë lëvizje tjetër, e kuptoi se ai kishte ikur, se ai nuk ishte më aty. Ishte kthyer për disa sekonda t’i shprehte dhimbjen që ndjente dhe kishte ikur përsëri. Për dhimbjen e saj nuk ishte kujtuar.

Zbritja në atë mbretëri të dhimbjes e të hiçit kishte qenë e egër, e dhunshme. Nuk do ta harronte kurrë shfaqjen e shenjës së parë. Kishin bërë disa pazare të vogla në një qendër tregtare dhe ajo i kishte kërkuar të uleshin diku për një kafe. Papritur ai kishte lënë filxhanin mbi tavolinë dhe doli jashtë. Ajo mendoi se shkoi të takonte dikë që njihte, por ai u vonua shumë. Kurrë në jetën e tij nuk e kishte lënë vetëm në tavolinën e një bari.

Kur u kthye, ajo ndihej e fyer. E pyeti se çfarë kishte ngjarë, ku kishte qenë. Ai vetëm se e shihte i shqetësuar, pa kuptuar gjë. E përsëriti pyetjen, e nervozuar nga heshtja e tij, por kjo vetëm se shtonte hutimin atij. Asgjëkund. Ja, këtu me ty, i kishte thënë. Dukej vërtet i turbulluar nga pyetja e saj e pakuptim.

Ajo ishte përpjekur të harronte. Kur iu duk se një ngjarje e tillë ishte vërtet gjësendi që nuk meritonte më shumë se të harrohej, vendosën të shkojnë për një javë pushime në Kroaci. Ishte fund vere dhe çmimet ishin ulur shumë.

Më pas, me mijëra herë kishte pyetur veten se a do të kishte ndodhur ajo që ndodhi, po qe se do të qëndronin në shtëpi. Nuk dinte ç’të thoshte. Tani i kujtohej mirë se në fund të udhëtimit, ai nuk kishte dashur të zbresë nga avioni. Kishte frikë. Nisi të bërtasë. Komandanti i bordit, lajmëroi policinë e aeroportit. Ai dridhej i gjithi dhe ia dha të qarit.

U kthyen në shtëpi po atë ditë, me të njëjtin avion.

Një javë më pas, analizat dhe testet nuk lanë më asnjë dyshim e shpresë. Truri i tij kishte hyrë në një proces të pakthyeshëm fshirjeje dhe shkatërrimi. Jeta ishte thyer më dysh.

Ajo u ngrit t’i sjellë një gotë ujë. Ai e pa me mirënjohje dhe e piu deri në fund, por gjithnjë me një farë vetëpërmbajtjeje dhe fisnikërie, si klienti i një lokali luksoz, që ruante krenarinë e rangut të tij. Ia ktheu gotën dhe e falënderoi me shumë dinjitet.

Pak muaj më parë ajo i kishte treguar mjekut se ai kurrë nuk harronte ta falënderonte. Edhe për shërbimin më të vogël, më falënderon, i kishte thënë. Mjeku nuk tha gjë, por kjo nuk e pengoi atë të ruante shpresat se mund të ndodhte një mrekulli.

Arsyet e mjekut, nuk kanë pse të jenë edhe arsyet e mia, i tha vetes. Dhe iu duk se kishte patur të drejtë. Ndodhte që papritur i shoqi t’i thoshte diçka, t’i bënte një pyetje, t’i prekte dorën. Herën fundit (i kujtohej mirë se ishte e diel dhe të dielave ajo gjithnjë përgatiste gjësendi, që atij i kishte pëlqyer gjithnjë), pra herën fundit, pasi e kishte ushqyer, kishte hequr përparësen dhe qe ulur përballë tij të hante edhe vetë.

Ai kishte vënë duart mbi tavolinë, si nxënës shkolle dhe e ndiqte me sy. Edhe atë ditë ajo nuk e dinte nëse ishte vërtet aty me të, por gjithnjë kujdesej ta ruante kontaktin me sytë e tij. Dhe dikur, kishte ndodhur ajo mrekullia e vogël. Ai i kishte thënë: Çfarë do të bëja unë po të mos ishe ti?

Iu desh të kalonin disa çaste që të bindej se ishte vërtet ai që i kishte folur ashtu. Pastaj, si të kujdesej se mos prishte një ekuilibër të brishtë që ishte vendosur në ajër, u ngrit dhe shkoi të ulej në karrigen që ishte afër tij. I zuri duart dhe priti ta dëgjonte përsëri, duke e parë në sy, duke iu lutur me sy.

Dhe priti gjatë, me kafshatën e fundit ende të pa gëlltitur, por asgjë. Sytë e tij ishin bërë përsëri të pakuptueshëm, të padepërtueshëm, të huaj, të largët. Atë ditë ajo kuptoi se gjithnjë kishte ekzistuar nëpërmjet syve të tij. Tani që ai nuk e shihte më, ajo nuk ekzistonte.

Por shpresonte. Ishte e bindur se ai e dinte rrugën. Dikur do të kthehej dhe përsëri do të jetonin disa sekonda bashkë. Po a mund ta shpresonte më një gjë të tillë nëse do ta shtronin në spital, siç këmbëngulte i biri? Çfarë do të ndodhte kur i shoqi të kthehej ndonjë çast nga ato vendet e panjohura dhe të kërkonte ku ishte ajo për t’i thënë një fjalë?

Vuri gotën e ujit në bufe dhe u kthye të ulej pranë tij.

Tamam atë ditë dukej se i biri qe bindur se gjithçka qe e kotë. Kishte dalë të shëtiste me të dhe ishte kthyer i bindur se i ati duhej mbyllur në një nga ato spitalet e specializuara, ku një infermiere i ushqen të sëmurët njëri pas tjetrit dhe pasi u fshin buzët i lë me karrige të kthyer nga dritarja që bie në rrugë.

Ajo ndihej pak e lodhur dhe u mbështet te jastëkët që kishte vënë për të. Pastaj iu duk se ishte më e lodhur se sa mendonte. Mezi i mbante sytë hapur. Pastaj u kujtua se askush nuk e detyronte të rrinte me sy hapur. I mbylli dhe u ndie më mirë, më rehat.

Befas i shoqi i buzëqeshi. Asaj i erdhi të qeshë me një marrëzi të tillë. Si mund ta shihte atë duke buzëqeshur, kur vetë i kishte sytë e mbyllur? Megjithatë i lindi një farë dyshimi. I kishte patur vërtet sytë e mbyllura, apo e kishte parë atë me tamam duke i buzëqeshur? Nuk po kuptonte asgjë, por atë çast i ra ndërmend se ishte koha të ngrihej e të shkonte të blinte gjësendi për të gatuar në darkë.

U ngrit dhe u drejtua nga korridori. Ishte shumë errësirë. Kërkoi çelësin e dritës, por ai nuk ishte aty ku kishte qenë gjithmonë. Veçse ajo duhej të gjente menjëherë që të shihte derën e jashtme dhe të dilte pa vonesë. Kujdesej gjithnjë që ai të rrinte sa më pak vetëm. Do të qe fatkeqësi e madhe po qe se i shoqi do të kishte ndonjë nga ato çastet e kthjelltësisë së tij tamam atëherë kur ajo nuk ndodhej aty. Nuk e dinte nëse do të qe në gjendje të përballonte ndjenjën e fajësisë së një takimi të munguar me të.

Zgjati duart përpara në errësirë dhe eci andej nga duhej të ishte dera e korridorit. Nuk e kuptonte përse po ecte aq gjatë dhe derën nuk po e ndeshte gjëkundi. Nisi të dyshojë se mos nuk kishte marrë drejtimin që duhej. Ndërroi kahjen dhe eci përsëri. Së fundi pa një ndriçim të turbullt, iu duk se qe dikush tjetër që e hapi derën para saj dhe u nis andej. Me një ndjenjë të thellë lehtësimi.

Banorëve të së njëjtit kat, u kishte qëlluar ndonjëherë të dëgjonin britmën e mbytur të një gruaje që banonte me të shoqin në apartamentin ngjitur. Shpesh, fëmijët e vegjël ndërprisnin lojën dhe vështronin prindërit në sy, por nuk merrnin asnjë përgjigje prej tyre. Ata nuk dinin si t’u shpjegonin fëmijëve të tyre se ajo grua e kishte të vështirë të pranonte se i shoqi ishte i sëmurë rëndë. Por edhe ata nuk dinin gjë më shumë.

Veçse ajo që dëgjuan atë ditë qe ndryshe. Ishte një britmë burri.

3 Komente

  1. “Nisi te dyshoje se mos NUK kishte marre drejtimin qe NUK duhej”

    Shkrim interesant, por besoj se nje nga keto NUK-et nuk duhet.

Komentet janë mbyllur.

error: Vini re: Materiali është i mbrojtur me të drejta autori. Nëse keni nevojë për tekstin, lutemi lidhuni me një administrator të faqes!
Këtë e pëlqejnë %d blogues: